Make your own free website on Tripod.com
Home | Biotechnology | Islamic Links | Language | Oil & Petrochemical | Iranian University | Check Email | Patent | Chemistry | Civil Engineering | Standard links | Chemical Engineering | SEMNAN | Searching Link | I.R.IRAN | About martyre hassan hosnan | News & Media | Contact Me | Computer & Download | Technology | Iranian Library | Research Center

MEOR

daihassan

كاربرد روش ميكروبي در ازدياد برداشت مخازن نفتي

 

Microbial Enhanced Oil Recovery - MEOR

سالانه مبالغ زيادي در جهان، صرف بودجه‌هاي تحقيقاتي بر روي روش­هاي ازدياد برداشت از مخازن نفتي مي­گردد و دارندگان اين ذخاير مي­كوشند تا با روش­هاي جديدتر، كم هزينه­تر و با كارايي بالاتر، از منابع خود بهره جويند. يكي از راه‌هاي جديد در افزايش بازده مخازن نفتي، روش ميكروبي (MEOR) مي­باشد كه كارشناسان احتمال مي­دهند كه در آينده يكي از روشهاي مهم ازدياد برداشت گردد

كاربرد بيوتكنولوژي در عرصة نفت روز به روز گسترش بيشتري مي­يابد. امروزه كارشناسان علوم بيوتكنولوژي در كنار مهندسان نفت مي­كوشند تا بازده توليد از مخازن نفتي را ارتقاء بخشند. روش ميكروبي، روشي مبتني بر كاربرد ميكروب‌هاي خاص به منظور افزايش توليد نهايي از چاه است.
راههاي ازدياد برداشت مخازن از طريق ميكروبها
ميكروب‌ها به سه طريق باعث ازدياد برداشت از مخازن نفتي مي‌گردند:
۱. با اكسيد‌اسيون نفت،‌ اسيدچربي توليد مي­كنند كه باعث كاهش گرانروي نفت مي­گردد.
۲. با توليد مقادير متناسبي از گاز Co2، ­باعث افزايش فشار در مخزن مي­گردند كه از اين رو، مانند استفاده از روش تزريق گاز عمل مي­نمايند.
۳. ميكروب‌ها با به وجود آوردن بيوماس ميان نفت و سنگ مخزن، باعث جابه‌جايي فيزيكي نفت مي‌شوند.
جريان ورود ميكروب‌ها به منظور تزريق به چاه بايد متناوب و پيوسته صورت پذيرد. فواصل زماني، بستگي به عمق چاه و نوع نفت خام و ميزان آب مخزن و ساختار زمين‌شناسي آن دارد.
شايان ذكر است، يكي از اجزاي نامطلوب همراه نفت خام، آب و تركيبات گوگردي نظير H2S مي­باشد كه كاربرد روش ميكروبي مي­تواند راهكاري براي جذب آنها و جلوگيري از مسئله خوردگي تجهيزات انتقال نفت خام باشد.
يكي از نكات مهم و قابل توجه در فرايندهاي بيولوژيكي، درجة حرارت است. همانطور كه مي­دانيم، دما به صورت يك عامل محدودكننده و در برخي موارد، يكي از مشكلات فني در گسترش اين روش به شمار مي­رود. در نتيجه، روش ميكروبي به طور چشمگيري محدود به دماي حداكثر تا ۱۸۰ درجة فارنهايت است.
پيشرفت تحقيقات و كاهش هزينه­ها
امروزه، تحقيقات در زمينة حل مشكلات فني و اقتصادي­تر نمودن روش ميكروبي به سرعت در حال انجام است. تحقيقات آزمايشگاه ملي مهندسي و محيط زيست ايداهوي آمريكا (INEEL)، اخيراً روش ميكروبي را توسعة زيادي بخشيده و آن را با هزينة پايين­تري ارائه نموده است. اين تحقيق شامل توليد و كاربرد پليمرهاي ميكروبي و بيوسرفاكتانت‌ها (فعال‌كننده‌هاي سطحي ميكروبي) از ضايعات كشاورزي، به منظور تزريق به ميادين نفتي مي­باشد.
شركت سينوكال (SINOCAL) نيز در آزمايشگاه ميكروب‌شناسي خود در سال 1999 موفق به توليد ميكروبي تحت عنوان سينوكال شده است كه در بازيافت مخازني با نفت غليظ و گرانروي زياد كاربرد دارد. اين ميكروب در واقع به صورت يك محلول تيره‌رنگ با بوي بسيار قوي، به منظور تزريق كاربرد مي­يابد. ميكروب حاصله در ۱۲ گروه G1تاG12­ بر اساس نوع نفت خام و ساير مشخصه­هاي مخزن طبقه­بندي مي­شود و اساس كار آن واكنش شيميايي با واكس، آسفالت و عناصر حلقوي نفت خام مي­باشد، يعني در واقع گرانروي نفت را مي­تواند كاهش دهد. بنابراين، بازده چاه نفت به طور معني­داري زياد مي­گردد. مشخصه­هاي محلول ميكروبي سينوكال به صورت زير است:
۱. تمركز و غلظت ميكروب بيشتر از ۱۰۱۲۱ براي هر ليتر
۲. مقادير ضخامت از ۱/۰ تا ۱ميكرومتر
۳. ميكروب نامبرده مي­تواند در محيطي با فشار و دماي بالا رشد نمايد و طول عمر آن۷ تا ۹ ماه است.
كاربرد اين ميكروب در يك چاه نمونه باعث شد تا نفت استحصالي از آن به مقدار 368 تن در مدت ۶۰ روز افزايش يابد. يعني افزايش توليدي بالغ بر ۶ تن در روز در مقايسه با زماني كه از اين روش استفاده نمي­گرديد.
نتيجة اين روش، بازيافتي در حدود ۳۰ درصد بود كه در مقايسه با راندمان بسيار مطلوب ۵۰ تا ۶۰ درصد قابل قبول است.
از بعد اقتصادي، هزينة كاربرد روش ميكروبي با توجه به نوع ميكروب، نفت خام و شرايط مخزن از ۱ تا ۸دلار به ازاي هربشكه نفت در نوسان است. اين رقم براي استفاده از روش افزايش بازده شيميايي و پليمري در ۵ دلار تا۱۰دلار به ازاي هر بشكه در نوسان است و كاربرد پليمرهاي گرانتر تا ۱۲ دلار به ازاي هر بشكه هزينه در پي دارد. شايان ذكر است، هزينه­هاي مربوط به تزريق بخار آب در حدود ۳ تا ۶ دلار با توجه به شرايط در نوسان است.
مقايسه­هاي هزينه­اي نشان مي­دهد كه در آيندة نزديك، روش ميكروبي با ساير روشهاي ازدياد برداشت، قابل رقابت خواهد بود. روش ميكروبي در حال حاضر در برخي مخازن آمريكا، مكزيك و ونزوئلا كاربرد يافته است. تحقيق در مورد MEOR در سال‌هاي اخير پيشرفت سريعي داشته و اين روند در آينده نيز حفظ خواهد شد و با رفع اشكالات و اقتصادي‌تر شدن آن، كاربردهاي عمومي­تري خواهد يافت.

 

منابع:
www.fossil.energy.gov/oil-Gas/res-efficiency/res-progareas-shtml
www.obio.com/meor.htm
www.sinocal.com/english_version/products/meort/meort.htm